Fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu i leczeniu zaburzeń ruchowych u dzieci, a tym samym w zapobieganiu bólowi w wieku dorosłym. Częstość występowania otyłości, złej postawy i innych zaburzeń funkcjonalnych wzrasta w populacji pediatrycznej z powodu zmniejszonej aktywności fizycznej i zwiększonego spożycia energii. Do 42% dzieci ma nieprawidłową postawę podczas badań profilaktycznych.

Pediatra często jako pierwszy zauważa problemy i zaleca wizytę u fizjoterapeuty. Podczas badań kontrolnych dziecko jest sprawdzane pod kątem rozwoju motorycznego - niemowlęta są monitorowane, aby sprawdzić, czy prawidłowo się obracają, podnoszą głowę itp. W przypadku starszych dzieci oceniana jest postawa i poprawność ruchów.

Fizjoterapia w okresie noworodkowym

Fizjoterapia jest niezbędna w przypadku noworodków z grupy ryzyka, zwłaszcza wcześniaków. Pomaga wcześnie wykryć, czy dziecko rozwija się prawidłowo i, jeśli to konieczne, od razu rozpocząć ćwiczenia - najlepiej do trzeciego miesiąca życia. Stosowane są specjalne metody stymulujące naturalny rozwój ruchowy, takie jak metoda Vojty. Ważne jest, aby obserwować, jak dziecko trzyma ciało, jak się porusza i jak reaguje - te sygnały mogą dać wskazówkę, czy wszystko jest w porządku.

Fizjoterapia w okresie niemowlęcym i dziecięcym

W tym okresie fizjoterapia skupia się na rozwiązywaniu problemów związanych z asymetrią, opóźnieniem ruchu i wyprostu, zaburzeniami napięcia mięśniowego (hipotonia/hipertonia) oraz koordynacji nerwowo-mięśniowej. Częstym problemem jest na przykład słabo rozwinięty staw biodrowy (dysplazja stawu biodrowego).

Stosowane metody fizjoterapii to m.in. metoda Vojty czy koncepcja Bobath, która ma na celu zachęcenie dziecka do prawidłowych wzorców ruchowych - obracania się, siadania, raczkowania czy chodzenia. Istotnym elementem terapii jest również edukacja rodziców w zakresie prawidłowego postępowania z dzieckiem, gdyż ćwiczenia domowe odgrywają kluczową rolę w skuteczności leczenia.

Fizjoterapia w wieku przedszkolnym i szkolnym

W wieku przedszkolnym i szkolnym fizjoterapia koncentruje się głównie na wadach postawy, w tym postawie skoliotycznej lub zaburzeniach chodu (np. rotacja kończyn dolnych, płaskostopie itp.). Spotykane są również zaburzenia nerwowo-mięśniowe, które mogą objawiać się opóźnieniami w rozwoju motorycznym (np. potykanie się, zmęczenie).

Kształtowanie się łuku stopy jest naturalne w wieku 5-6 lat. Wsparcie wkładkami ortopedycznymi zwykle nie jest konieczne, chyba że występuje deformacja. Stymulacja stóp - na przykład chodzenie boso lub ćwiczenia z piłkami do masażu - pomoże znacznie bardziej.

Ćwiczenia to zabawa, gry i ruch. Wykorzystuje się na przykład pomoce do balansowania, wspinaczkę, różnego rodzaju ćwiczenia stabilizacyjne czy specjalne metody wzmacniające system stabilizacji głębokiej. Kluczową rolę odgrywa aktywne zaangażowanie rodziców, którzy regularnie ćwiczą z dzieckiem w środowisku domowym. Należy również zwrócić uwagę na codzienne czynności - siedzenie w szkole, pozycję do spania, wybór tornistra, uprawianie sportu, obuwia itp.